Pazar Filesi Alev Aldı! Yeşil Sebzede Fiyatlar Bir Ayda Yüzde 71,79 Arttı
TÜİK'in ekim verilerine göre ayın zam şampiyonu yüzde 71,79 ile yeşil yapraklı sebzeler oldu. Domates, biber ve salatalık gibi sebzelerde artış yüzde 26,77'yi buldu, kömür de yüzde 20 pahalandı. En çok ucuzlayan ise yurt dışı uçak bileti.
Ekim ayında tezgâhlarda fiyat etiketlerine bakan herkes aynı şeyi hissetti: Sebze ve meyve hızla pahalandı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı ekim ayı tüketici fiyatları verileri de bu hissi rakamlarla doğruladı. Ayın en yüksek fiyat artışı, yüzde 71,79 ile taze veya soğutulmuş yeşil yapraklı ve saplı sebzelerde görüldü. Ispanak, marul, maydanoz, pırasa gibi ürünleri kapsayan bu grupta fiyatlar bir ayda neredeyse iki katına yaklaştı.
Ekimde aylık enflasyon yüzde 2,58, yıllık enflasyon ise yüzde 29,77 olarak gerçekleşti. Ancak ortalama rakamın arkasında, mutfak masrafını doğrudan etkileyen bazı kalemlerde çok daha sert artışlar yaşandı.
Domates, biber, salatalıkta yüzde 26,77
Yeşil yapraklı sebzelerin ardından listede yüzde 27,82 ile diğer taze meyveler ikinci sırada yer aldı. Üçüncü sırada ise domates, biber, salatalık ve kabak gibi meyvesi yenen sebzeleri kapsayan grup bulunuyor; bu grupta fiyatlar bir ayda yüzde 26,77 arttı. Yaz sezonunun sona ermesi ve açık tarladan seraya geçiş dönemi, bu ürünlerde fiyatların yukarı gitmesinde etkili olan başlıca etkenler arasında gösteriliyor.
Kışa girerken kömür ve odun da pahalandı
Soğuk havaların kapıda olduğu dönemde ısınma masrafları da arttı. Ekimde kömür, kömür briketi ve turba grubunda fiyatlar yüzde 20,23 yükseldi. Pelet ve briket dahil yakacak odunda artış yüzde 10,15 oldu. Özellikle kış aylarının uzun ve sert geçtiği Doğu Anadolu illerinde, sobayla ısınan haneler için bu artış bütçeye doğrudan yansıyor.
Listede yüzde 18,01 ile kişisel ulaşım araçları için diğer yakıtlar da yer aldı. Bu grup otogaz gibi yakıtları kapsıyor ve son dönemdeki zamların etkisini gösteriyor.
Mevsim değişti, giyim fiyatları fırladı
Ekim ayı, giyimde yeni sezon ürünlerinin raflara girdiği bir dönem. Bu nedenle kadın ve kız çocuk giysilerinde yüzde 16,06, erkek ve erkek çocuk giysilerinde yüzde 12,07, bebek ve çocuk ayakkabılarında yüzde 11,79, 0-2 yaş bebek giysilerinde de yüzde 10,87 artış kaydedildi.
Ekimde fiyatı en çok artan 10 ürün grubu
- Yeşil yapraklı veya saplı sebzeler: yüzde 71,79
- Diğer taze meyveler: yüzde 27,82
- Meyvesi yenen sebzeler (domates, biber, salatalık, kabak): yüzde 26,77
- Kömür, kömür briketi ve turba: yüzde 20,23
- Kişisel ulaşım araçları için diğer yakıtlar: yüzde 18,01
- Kadın ve kız çocuk giysileri: yüzde 16,06
- Erkek ve erkek çocuk giysileri: yüzde 12,07
- Bebek ve çocuk ayakkabıları: yüzde 11,79
- Bebek giysileri (0-2 yaş): yüzde 10,87
- Yakacak odun, pelet ve briketler: yüzde 10,15
En çok ucuzlayan: Yurt dışı uçak bileti
Fiyatı düşen ürünlerin başında yüzde 20,9 ile hava yoluyla yurt dışı yolcu taşımacılığı geldi. Bunu yüzde 7,1 ile evcil hayvan ürünleri, yüzde 6,07 ile sürücüsüz araç kiralama, yüzde 5,73 ile sert ve yumuşak çekirdekli taze meyveler ve yüzde 4,9 ile üzümsü meyveler izledi. Dondurmada yüzde 3,69, otel ve pansiyon konaklamasında yüzde 3,33, mücevherat ve kol saatlerinde yüzde 1,78, çikolata ve kakao ürünlerinde de yüzde 1,44 düşüş görüldü.
Mutfak bütçesi için ne yapılabilir?
Fiyat artışlarının bu denli sert olduğu dönemlerde mevsiminde ürün tüketmek en etkili tasarruf yollarından biri. Kasım ve aralıkta lahana, karnabahar, pırasa, havuç ve turunçgiller gibi kış ürünleri bollaşıyor ve genellikle daha uygun fiyatlı hâle geliyor. Semt pazarlarında akşam saatlerine doğru alışveriş yapmak, ürünleri toptan alıp doğru şekilde saklamak da faturayı hafifletebiliyor. Kurutma, turşu ve dondurma gibi yöntemlerle mevsiminde ucuzlayan ürünleri kışa saklamak da aile bütçesine önemli katkı sağlıyor.
