Vatandaşlık Maaşında 2027 Takvimi! Hane Başı 9.358 TL Destek Hesabı Masada

Milyonlarca dar gelirli ailenin merakla beklediği "vatandaşlık maaşı" için takvim şekillenmeye başladı. Resmi adıyla Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) olarak hazırlanan yeni modelin, 2027 yılının ilk çeyreğinde pilot illerde uygulamaya konulması, yıl içinde ise tüm Türkiye'yi kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor. Hangi illerin pilot uygulamaya dahil edileceği ve ilk ödemelerin tam olarak ne zaman başlayacağı ise henüz resmi olarak açıklanmadı.

Sistemin ilk aşamada yaklaşık 2,5 milyon haneye ulaşması hedefleniyor. Bu kapsamda hanelere toplam 1,5 trilyon liralık destek ödenmesi öngörülüyor. Devlet halihazırda ihtiyaç sahibi vatandaşlara 44 ayrı sosyal destek kalemiyle ulaşırken, vatandaşlık maaşı bu sistemin en kapsamlı yeniliği olarak öne çıkıyor.

Herkese aynı maaş değil, eksik gelir tamamlanacak

Vatandaşlık maaşının en önemli özelliği, tüm ailelere aynı tutarda ödeme yapılmaması. Yeni modelde destek, hanenin geliri ile belirlenen ihtiyaç eşiği arasındaki fark kadar verilecek. Yani geliri ihtiyaç eşiğine ne kadar uzaksa, haneye o kadar fazla destek ödenecek. Bu yöntemle kaynakların gerçekten ihtiyacı olan ailelere yönlendirilmesi amaçlanıyor.

Gelir şartı en düşük emekli aylığı

Taslak çalışmaya göre destekten yararlanabilmek için hane geliri kriterinin, en düşük emekli aylığı olan 23 bin 552 lira olarak belirlenmesi öngörülüyor. Kira, enerji ve gıda gibi kalemlerde yapılacak yardım miktarının ise aylık asgari ücretin üçte biri seviyesinde, yani 9 bin 358 lira civarında olması üzerinde duruluyor. Destek ödemelerinin enerji desteği, kira desteği, çocuk yardımı ve gıda yardımı gibi başlıklar altında yapılması planlanıyor. Ancak bu rakamların taslak aşamasında olduğu, nihai tutarların yasal düzenlemeyle netleşeceği unutulmamalı.

Diğer yardımlarda da gelir sınırı yükseliyor

Yeni yılda değişiklikler yalnızca vatandaşlık maaşıyla sınırlı kalmayacak. 65 yaş aylığından evde bakım yardımına, engelli aylığından Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) ödemelerine kadar pek çok kalemde hem tutarlar artacak hem de gelir şartı güncellenecek. Şu anda 65 yaş ve engelli aylıklarından yararlanmak için hanede kişi başı gelir sınırı 9 bin 358 lira, evde bakım yardımında ise 18 bin 717 lira seviyesinde bulunuyor. Bu sınırlar ocak ayında asgari ücrete yapılacak zamla birlikte yükselecek ve böylece daha fazla kişinin destek alma yolu açılacak.

İş arayana çifte destek

Sosyal yardım alırken iş görüşmesine yönlendirilen vatandaşlara, bir yıl içinde en fazla üç kez olmak üzere aylık net asgari ücretin yüzde 10'una kadar iş arama yardımı veriliyor. Bu kişiler bir işe yerleştiğinde ise brüt asgari ücretin üçte biri kadar ek ödeme yapılıyor. Hesaplamalara göre asgari ücret Orta Vadeli Program'daki yüzde 28,4'lük enflasyon tahmini oranında artarsa iş arama yardımı 3 bin 604 liraya, işe yerleşme desteği 14 bin 136 liraya yükselecek. Asgari ücrete yüzde 33,7 zam yapılması halinde ise bu tutarlar sırasıyla 3 bin 753 ve 14 bin 720 liraya çıkacak.

Başvuru nasıl yapılacak?

Vatandaşlık maaşına ilişkin başvuru kanalları henüz açıklanmadı. Mevcut sosyal yardımlarda olduğu gibi başvuruların Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ile e-Devlet üzerinden alınması bekleniyor. Uzmanlar, ailelerin hane bilgilerinin, adres kayıtlarının ve gelir beyanlarının güncel olmasının değerlendirme sürecinde önemli rol oynayacağını hatırlatıyor. Sahte "başvuru linki" ya da "ön kayıt" vaadiyle kişisel bilgi isteyen mesajlara itibar edilmemesi, yalnızca resmi kurumların duyurularının takip edilmesi gerekiyor.

Bütçeye etkisi ve beklenti

2,5 milyon haneye 1,5 trilyon liralık destek hedefi, sistemin sosyal yardım harcamaları içinde önemli bir yer tutacağını gösteriyor. Gelir tamamlayıcı yapı nedeniyle her hanenin alacağı miktar, hanenin mevcut geliri ve ihtiyaç eşiğine göre farklı olacak; bu nedenle kesin tutarı ancak sistem devreye girdiğinde öğrenmek mümkün olacak. Pilot uygulamanın sonuçları, desteğin tüm illere yaygınlaştırılmasında belirleyici olacak. Kesin kriterler ve ödeme takvimi, uygulama başlamadan önce yapılacak resmi düzenlemeyle netleşecek.