Banka Kartı Kullananlar Dikkat! 60 Yıllık Manyetik Şerit Dönemi Sona Eriyor
Kredi ve banka kartlarının arkasındaki manyetik şerit tarihe karışıyor. Mastercard, yeni kartlarda şerit zorunluluğunu adım adım kaldırıyor ve 2033'te tüm kartlarda kullanımı sonlandırmayı planlıyor. Elinizdeki kart ne olacak, güvenlik nasıl değişecek?
Cüzdanımızdaki kredi ve banka kartlarının arka yüzünde yer alan siyah manyetik şerit, yaklaşık 60 yıllık hizmetin ardından emekliye ayrılmaya hazırlanıyor. 1960'ların başında IBM tarafından geliştirilen ve kart bilgilerinin elektronik olarak okunmasını sağlayarak ödeme sistemlerinde devrim yaratan bu teknoloji, yerini daha güvenli yöntemlere bırakıyor.
ABD merkezli finans sitesi TheStreet'te yer alan habere göre dünyanın en büyük kart şirketlerinden Mastercard, yeni basılan kartlarda manyetik şerit zorunluluğunu aşamalı olarak kaldırıyor ve 2033'e kadar bu teknolojiyi tüm kartlarında sonlandırmayı planlıyor. Visa ise şu aşamada benzer bir takvim açıklamış değil.
Manyetik şerit neden terk ediliyor?
Manyetik şeritte kart numarası ve son kullanma tarihi gibi bilgiler sabit şekilde saklanıyor. Bu da kartın güvenlik açısından en savunmasız noktası hâline geliyor. ATM'lere ya da akaryakıt istasyonlarındaki ödeme cihazlarına gizlice yerleştirilen kopyalama düzenekleri, şeritteki verileri kolayca okuyabiliyor. Ele geçirilen bilgilerle sahte kart üretilmesi ve kart sahibinin hesabından harcama yapılması mümkün olabiliyor.
Çipli kartlarda ise durum farklı. EMV adı verilen çip teknolojisi, her işlem için benzersiz bir doğrulama kodu üretiyor. Banka tarafından kontrol edilen bu kod her alışverişte değiştiği için kopyalanan bir verinin tekrar kullanılması büyük ölçüde zorlaşıyor. Bugün dünya genelindeki yüz yüze kartlı işlemlerin yaklaşık yüzde 98'inde çip kullanılıyor. Buna temassız ödemenin hızla yaygınlaşması da ekleniyor.
Mastercard'ın adım adım takvimi
- 2024: Avrupa gibi çipli ödemenin yaygın olduğu pazarlarda yeni basılan Mastercard kartlarında manyetik şerit zorunluluğu kaldırıldı.
- 2027: ABD'deki bankalar için yeni çipli Mastercard kartlarına manyetik şerit ekleme zorunluluğu sona erecek.
- 2029: ABD ve Kanada'daki ön ödemeli kartlar hariç, yeni basılan tüm Mastercard kredi ve banka kartları şeritsiz üretilecek. Nisan 2029'dan itibaren dünyanın büyük bölümünde ATM ve ödeme terminallerinin manyetik şerit okuyucularını kaldırmasına izin verilecek.
- 2033: Mastercard kredi ve banka kartlarının tamamında manyetik şerit kullanımı sona erecek.
Elimdeki kart geçersiz mi olacak?
Hayır. Süreç boyunca kullanıcıların elinde bulunan mevcut kartlar son kullanma tarihlerine kadar geçerliliğini koruyacak. Kartınızın süresi dolduğunda bankanızın göndereceği yeni kart, bulunduğunuz pazarın kurallarına göre şeritli ya da şeritsiz olabilir. Türkiye'de kartlı ödemelerin büyük bölümü zaten çip ve temassız teknolojiyle yapıldığı için kullanıcıların günlük hayatında ciddi bir değişiklik beklenmiyor.
Ancak yurt dışında, özellikle hâlâ manyetik şeritle işlem yapılabilen bazı ülkelerde seyahat edenlerin dönüşüm süresince kartlarının her terminalde çalışıp çalışmadığına dikkat etmesi faydalı olabilir. ABD'deki terminallerde manyetik şeritle ödeme seçeneğinin bir süre daha korunması öngörülüyor.
Kart güvenliği için 5 öneri
- ATM ve ödeme cihazında kart yuvasına takılmış şüpheli bir parça ya da gevşeklik fark ederseniz işlemi yapmayın.
- Şifrenizi girerken tuş takımını elinizle kapatın.
- Mümkün olduğunca temassız ya da çipli işlemi tercih edin, kartınızı gözünüzün önünden ayırmayın.
- Mobil bankacılıktan kartınızın internet ve yurt dışı işlem izinlerini sadece ihtiyaç duyduğunuzda açın.
- Bankanızın anlık harcama bildirimlerini açık tutun, tanımadığınız bir işlemde hemen kartınızı kapattırın.
Dolandırıcılık yöntemleri de değişiyor
Manyetik şeridin devreden çıkması, kart kopyalama gibi fiziksel dolandırıcılık yöntemlerini zorlaştırsa da dolandırıcıların yönelimi internet ve telefon üzerinden yapılan sahtecilik girişimlerine kayıyor. Bankanız adına aranıp kart bilgisi, şifre ya da onay kodu istenmesi durumunda bu bilgileri asla paylaşmamak gerekiyor. Bankalar hiçbir koşulda telefonla şifre ya da SMS onay kodu talep etmiyor. Şüpheli bir arama aldığınızda telefonu kapatıp bankanızın kartın arkasındaki resmi numarasını kendiniz aramanız en güvenli yol.