Memura Esnek Mesai Geliyor! İşe 2 Saat Erken Başlayıp 3 Saat Geç Çıkabilecek

Milyonlarca çalışanı ilgilendiren kapsamlı bir çalışma hayatı reformu için hazırlıklar hızlandı. 2027 programında İş Kanunu'ndan kamu personel rejimine kadar 40 farklı kanunda yer alan çalışma hükümlerinin değiştirilmesi öngörülüyor. Reformun en dikkat çekici ayağı ise esnek çalışma modellerinin yaygınlaştırılması. Üstelik bu kez yalnızca özel sektör değil, kamu çalışanları da esnek mesaiyle tanışacak.

Taslak çalışmaya göre esnek çalışma ilk aşamada tüm kamu kurumlarını kapsamasa da kamuda da uygulanmaya başlanacak. Memurların mesai saatleri, kurumda bulunmanın zorunlu olduğu "çekirdek" zaman ile çalışanın kendi belirleyebileceği "esnek" zaman olarak ikiye ayrılacak.

Çekirdek zaman en fazla 5 saat

Kamuda uygulanacak modelde çekirdek zaman, personelin kurum içinde geçirmesi zorunlu olan süreyi ifade edecek ve en fazla 5 saat olacak. Geri kalan süre esnek zaman olarak planlanacak ve çalışanlar bu sürede istedikleri yerden çalışma programlarını sürdürebilecek. Öğle tatilinin esnek zaman modeline dahil edilip edilmeyeceği ise kurumların inisiyatifine bırakılacak.

Günlük 8 saat korunuyor

Esnekliğin çalışma süresini kısaltma anlamına gelmediği de vurgulanıyor. Kamu çalışanlarının günlük çalışma süresi 8 saat olarak korunacak. Ancak bu sürenin günün hangi saatlerinde tamamlanacağı esnetilecek. Taslağa göre mesai başlangıcı 2 saat öne çekilebilecek, mesai bitişi de 3 saate kadar sonraya kaydırılabilecek.

Örneğin mesaisi normalde 08.00'de başlayan bir memur, işe 06.00 ile 08.00 arasında başlayıp çıkışını buna göre ayarlayabilecek; ya da daha geç başlayıp akşam saatlerine kadar çalışarak günlük 8 saatini tamamlayabilecek. Bu model özellikle küçük çocuğu olan, okul servis saatlerine göre hareket etmek zorunda kalan ya da uzun yol mesafesi bulunan çalışanlar için önemli bir kolaylık sağlayabilir.

Özel sektörde hangi modeller gündemde?

Reformda tanımlanan esnek çalışma modelleri şöyle sıralanıyor:

• Uzaktan çalışma: Evde ya da ofis dışındaki bir mekânda çalışma
• Hibrit çalışma: Bazı günler ofiste, bazı günler uzaktan çalışma
• Esnek saatler: Başlangıç ve bitiş saatlerini çalışanın ayarlaması
• Dönemsel çalışma: Belirli, genellikle kısa süreli dönemler için çalışma
• Yarı zamanlı çalışma: Tam zamanlıdan daha az süreli çalışma
• Sıkıştırılmış hafta: Haftalık sürenin daha az güne yoğunlaştırılması

Maaşlar düşmeyecek, sosyal haklar korunacak

Hükümetin taslak çalışmasında 45 saatlik haftalık çalışma süresinin düşürülmesine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor. Bunun yerine "güvenceli esneklik" anlayışıyla hareket edilecek. Esnek çalışanlar, tam zamanlı çalışanlarla aynı sosyal haklardan yararlanacak ve kazançlarında düşme yaşanmayacak. Prim günleri ve analık yardımı gibi haklara erişimin kolaylaştırılması, esnek çalışanlara farklı muamele yapılmasının önüne geçmek için denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi de planlanıyor.

Esnek çalışmaya en çok gençler ilgi gösteriyor

Esnek çalışma modellerine özellikle Z kuşağının yoğun ilgi gösterdiği belirtiliyor. Bu ilginin başlıca nedenleri arasında uluslararası kariyer olanakları, daha geniş bir özgürlük alanı ve trafik stresinin en aza inmesi sayılıyor.

Kadınlar ve gençler öncelikli

Esnek çalışma, özellikle kadınların hem istihdamda kalması hem de aile hayatına zaman ayırabilmesi açısından önem taşıyor. Doğurganlık oranındaki düşüş de bu modelin gündeme gelmesinde etkili oluyor. Ayrıca 15-29 yaş arasında olup ne eğitimde ne de istihdamda bulunan gençlere yönelik programların esnek çalışma ile desteklenmesi hedefleniyor.

Kamuda görevde yükselme ve ücret sistemi de değişiyor

Reform kapsamında kamuda açıktan atama ilanları ile görevde yükselme ve unvan değişikliği süreçlerinin "Kariyer Kapısı" üzerinden şeffaf ve izlenebilir şekilde yürütülmesi öngörülüyor. Merkezi bir Kamu Personeli Bilgi Sistemi kurulacak, disiplin ve kadro gibi modüller bu sisteme aktarılacak. Kamu personeli ücret sisteminin de sadeleştirilerek görev ve sorumluluk esasına göre yeniden düzenlenmesi hedefleniyor. Düzenlemelerin ayrıntılarının yasal süreçle birlikte netleşmesi bekleniyor.