SGK'dan Çalışana SMS Dönemi! Maaşı Yüzde 20 Düşük Bildirilene Uyarı Gelecek

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), maaşı sigortaya eksik bildirilen çalışanları korumak için yeni bir uyarı mekanizmasını devreye alıyor. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda yer alan düzenlemeye göre, prime esas kazancı bir önceki aya göre yüzde 20'den fazla azalan sigortalılara kısa mesaj (SMS) yoluyla uyarı gönderilecek. Böylece çalışan, maaşının SGK'ya düşük gösterildiğini fark edemeden aylar geçirmeyecek.

Uygulama, özellikle emeklilik hesabı açısından büyük önem taşıyor. Çünkü emeklilikte bağlanacak aylık, çalışma hayatı boyunca SGK'ya bildirilen kazançlar üzerinden hesaplanıyor. Gerçekte daha yüksek maaş aldığı halde sigortaya düşük ücretle bildirilen bir çalışan, yıllar sonra emekli olduğunda beklediğinden çok daha düşük bir aylıkla karşılaşabiliyor.

Uyarı mesajı nasıl işleyecek?

Sistem, sigortalının işvereni tarafından SGK'ya bildirilen aylık kazancını bir önceki ayla karşılaştıracak. Bildirilen tutarda yüzde 20'nin üzerinde bir düşüş tespit edildiğinde, çalışanın cep telefonuna otomatik olarak bilgilendirme mesajı gidecek. Uygulamaya ilişkin haberlerde işverene de bu konuda yazılı bildirim gönderileceği belirtiliyor. Çalışan, mesajı aldıktan sonra e-Devlet üzerinden hizmet dökümünü kontrol ederek bildirilen tutarın gerçek maaşıyla uyumlu olup olmadığını görebilecek.

SGK benzer bir uygulamayı geçmişte de denemişti. 2021 yılının yalnızca ilk altı ayında 150 binden fazla çalışana "Bu ay SGK'ya bildirilen kazancınız önceki aya göre azaldı" içerikli mesaj gönderilmişti. Yeni düzenlemeyle bu uyarının sistematik ve kalıcı hale getirilmesi hedefleniyor.

Eksik bildirim emekli maaşını nasıl etkiler?

Emekli aylığı, sigortalının prim ödeme gün sayısı ve sigortaya bildirilen kazançlarının güncellenmiş ortalaması üzerinden hesaplanıyor. Bu nedenle çalışma hayatı boyunca asgari ücretten bildirilen ama gerçekte daha yüksek maaş alan biri, emeklilikte gerçek kazancına göre değil, bildirilen düşük kazanca göre aylık alıyor. Aradaki fark, emekliliğin her ayında cepten çıkan kayıp anlamına geliyor. Ayrıca kıdem tazminatı, işsizlik maaşı ve rapor parası gibi ödemeler de bildirilen kazanç üzerinden hesaplandığı için eksik bildirim çalışanı birçok açıdan zarara uğratıyor.

Hangi durumlarda düşüş normal sayılır?

Her kazanç düşüşü eksik bildirim anlamına gelmiyor. Ay içinde ücretsiz izin kullanılması, raporlu geçen günler, prim ve ikramiye ödemelerinin bir önceki aya denk gelmesi ya da fazla mesainin azalması gibi durumlarda bildirilen kazancın düşmesi olağan. Bu nedenle SMS alan bir çalışanın önce kendi bordrosunu kontrol etmesi, ardından açıklanamayan bir fark varsa işverenden bilgi istemesi öneriliyor. Mesaj, çalışana bir suçlama değil, kendi hakkını takip edebilmesi için bir hatırlatma niteliği taşıyor.

Reform paketinde başka neler var?

SMS uyarısı, 2027 Yıllık Programı'nda yer alan kapsamlı sosyal güvenlik reformunun parçalarından yalnızca biri. Programa göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile SGK ortak çalışma yürütecek. Aylık bağlama sistemi, çalışanların daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek ve mali yük getirmeyecek şekilde yeniden düzenlenecek. Kısmi süreli çalışma, evden ve hibrit çalışma gibi esnek modellerin sosyal güvenlik sistemine uyumu artırılacak.

Düşük gelirli esnaf, sanatkâr, çiftçiler ve mevsimlik çalışanlar için özel sosyal sigorta programları oluşturulacak, kapsam dışındaki gruplar için mikro sigorta programları geliştirilecek. Nüfusun yaşlanmasının etkilerini azaltmak için yaşlı bakım hizmetlerinin finansmanına yönelik bakım sigortası kurulacak. İşverenlerin SGK işlemlerine tek platformdan erişmesi sağlanacak, istihdam teşvikleri de gözden geçirilecek.

Maaşınızın doğru bildirilip bildirilmediğini nasıl kontrol edersiniz?

SMS sisteminin devreye girmesini beklemeden de kontrol yapmak mümkün. e-Devlet'te SGK 4A Hizmet Dökümü ekranından, her ay için işvereninizin bildirdiği prim gün sayısını ve kazanç tutarını görebilirsiniz. Bildirilen tutar gerçek maaşınızdan düşükse, öncelikle işvereninizle görüşmeniz, sorun çözülmezse SGK'ya şikâyet başvurusunda bulunmanız gerekiyor. Uzmanlar, özellikle ileride emekli olacak çalışanların bu kontrolü en az birkaç ayda bir yapmasını öneriyor.